Dạy học nuôi dưỡng giá trị sống

Tháng 11, hàng triệu trái tim trong cả nước đang háo hức hướng tới ngày kỷ niệm nghề – “ngày hiến chương các nhà giáo Việt Nam” – đó là niềm vui, niềm hân hoan của những người làm “nghề dạy học” – người vẫn từng ngày, từng giờ ươm mầm những tương lai đất nước. Để hướng tới kỷ niệm ngày này, Huân xin viết vài dòng chia sẻ về chuyện nghề, về tâm sự cá nhân liên quan nghề, đây cũng có thể là tâm trạng, niềm mong ước của không ít thầy cô giáo. Và đặc biệt, Huân muốn chia sẻ về mong ước xây dựng và lan tỏa giá trị cốt lõi của nghề dạy học: dạy học nuôi dưỡng giá trị sống !

(P/s: Khái niệm “dạy học nuôi dưỡng giá trị sốngHuân học được từ PGS. TS. Đinh Văn Dũng (Đại học Quốc gia Hà Nội) khi tham gia lớp học bồi dưỡng nghiệp vụ, thấy rất hay nên muốn chia sẻ lại dưới góc nhìn cá nhân)

Nghề dạy học có gì đặc biệt?

Từ rất lâu rồi, người ta vẫn thường nói “Dạy học là nghề cao quý nhất”, nhưng khoan hãy bàn tính “nhất hay không nhất”, ta sẽ đồng ý với nhau rằng: xã hội muốn hưng thịnh và phát triển thì điều bắt buộc là phải có “giáo dục” dẫn đường. Trong bất kỳ xã hội nào, quốc gia nào, muốn phát triển được thì cần “con người” hoặc “nhân lực”, không có “giáo dục” thì “nhân lực” ở đâu ra?

Nghề dạy học là một nghề đặc biệt

Đó, sự quan trọng của giáo dục như thế.! Giáo dục tạo ra “nhân lực” cho xã hội. Muốn xã hội phát triển, nhân lực phải tốt, hay nói cách khác “giáo dục phải tốt” trước.

Tuy nhiên, với sự vận động, phát triển của xã hội, cùng làn sóng “hiện đại hóa” và “hòa nhập” thế giới, vai trò của giáo dục, và cụ thể hơn của “nghề dạy học” đã có nhiều biến động. Tích cực có, và những điều chưa tích cực cũng khá nhiều.

Với quan điểm cá nhân, Huân có thể đưa ra một số góc nhìn về “nghề dạy học” như sau:

1. Dưới góc độ “thị trường”

Nhìn dưới góc độ thị trường, thầy/cô giáo là những người làm dịch vụ. Dịch vụ “giáo dục” là một loại hình dịch vụ đặc biệt: trong đó nhiệm vụ chính của thầy/cô giáo là “phục vụ người học”, chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng cho người học. Sau cùng là giúp người học “tốt hơn ngày hôm qua”.

2. Dưới góc độ “giáo dục”

Dưới góc độ “giáo dục” – tức là phát triển năng lực và phẩm chất cá nhân, thầy/cô giáo trong nhà trường, trên giảng đường chỉ là một trong số những “thầy/cô’ trong cuộc đời mỗi người (ngoài: người thầy bản thân; người thầy bè bạn; người thầy internet, người thầy sách vở;…). Như vậy, vai trò của thầy/cô giáo trên giảng đường, trên lớp học trong thời hiện đại đã ít nhiều bị suy giảm

3. Dưới góc độ “nghề nghiệp”

Thầy cô giáo với “nghề giáo” – nghề dạy học, cũng là một “nghề” như nhiều nghề khác. Chính vì vậy, xét trên quan điểm nghề thì nghề giáo có sự tương đương và sự quan trọng “gần tương đương” với những nghề khác. Tức là xã hội sẽ vận hành không chuẩn, hoặc thiếu đồng bộ, nếu thiếu bất kỳ ngành nghề nào, trong đó có nghề dạy học. Như vậy, có lẽ “nghề giáo” chưa chắc phải là nghề “quan trọng nhất”, nhỉ?

Để có cái nhìn tổng quát về nghề dạy học, có lẽ chúng ta nên tổng hòa cả 3 góc độ: vừa phải phục vụ – vừa phải dẫn đường – và đồng thời là một “lao động” như bao ngành nghề lĩnh vực khác.

>>> Đọc thêm: Bí kíp chữa mất gốc tiếng Anh

Những tai tiếng về giáo dục

Mặc dù trong thời gian quá có những sự kiện không hay liên quan tới giáo dục, như vụ “nâng điểm” ở Sơn La, Hà Giang…, các sự vụ hành hung học sinh, hay bạo lực học đường… À, mà chúng ta phải nhớ, nghề nào cũng có người xấu người tốt, thì nghề giáo cũng vậy. Cũng có nhiều người chưa xứng với nghề: có thể chuyên môn chưa tốt, hoặc thiếu “đạo đức” nghề. Âu cũng chỉ là “con sâu làm rầu nồi canh”, rồi dần dần sẽ bị đào thải.

Không vì những vụ việc tiêu cực mà chúng ta đánh đồng hoặc suy nghĩ “giáo dục” hay “nghề dạy học” đã mai một đi những giá trị tốt đẹp và nhân văn. Trong bài viết này, Huân muốn chia sẻ những giá trị theo cảm nhận cá nhân về nghề dạy học, có thể đây cũng là cảm nhận chung của nhiều thầy cô trong nghề, những người vẫn hàng ngày lên lớp, mong những học sinh, những sinh viên tiến bộ từng ngày.

Nghề dạy học nuôi dưỡng khát vọng giá trị

Nghề dạy học “nuôi dưỡng khát vọng giá trị” trong mỗi con người. Nhiệm vụ gieo những hạt mầm “khát vọng” trong người học là trách nhiệm và mong muốn của mỗi thầy cô. Khát vọng giá trị chính là khao khát và mong muốn cao độ được làm những việc tốt đẹp, tạo ra nhiều giá trị, tạo ra của cải vật chất cho xã hội. Nhờ có “khát vọng giá trị”, người học có động lực phấn đấu, đối diện khó khăn thách thức và không ngừng vươn lên.

Dạy học nuôi dưỡng khát vọng giá trị (ảnh: internet)

Nếu thầy cô thành công trong việc gieo những hạt mầm này, chẳng phải mỗi người trong xã hội đều là những “hạt mầm tốt” đang ngày ngày ấp ủ vươn lên sao? Còn điều gì hạnh phúc hơn với mỗi thầy/cô giáo, khi hạt mầm mình gieo đang nảy nở không ngừng, rồi có ngày quả ngọt sẽ tới.

Huân giảng dạy ở môi trường Đại học, cũng chỉ mong sao cho sinh viên của mình có “khao khát” và ý chí tiến lên từng ngày như thế. Hãy cứ khát khao, hãy cứ đợi chờ!

>>> Xem thêm: Đừng là những bóng ma giảng đường

Nghề dạy học xây dựng tính trách nhiệm và kỷ luật

Mỗi chúng ta, dù có “khao khát” tạo ra giá trị tới mấy, mà không bắt tay “vào làm” thì cũng khó thành công. Trên con đường “đâm chồi” luôn cần sự kỷ luật và rất nhiều trách nhiệm. Là thầy cô giáo, chắc ai cũng mong muốn học trò mình có thể ý thức được những việc phải làm, những việc cần làm, những việc nên làm, không những cho bản thân, mà còn cho người khác.

Dạy học xây dựng tính trách nhiệm và kỷ luật (ảnh: internet)

Việc giúp cho học trò thực hiện quy định và tuân thủ quy tắc một cách tự nguyện, giúp các em tránh những hậu quả trong tương lai. Đồng thời, nếu có “sự kỷ luật và trách nhiệm”, các sản phẩm do mỗi người làm ra sẽ chất lượng hơn, nhờ đó mang lại hiệu quả cao hơn.

Dạy sinh viên, Huân thường xuyên truyền đạt và luôn mong các em hãy “chịu trách nhiệm” với những việc mình làm. Đừng than thở, và hãy ngừng đổ lỗi.

>>> Xem thêm: Em hãy còn trẻ, sinh viên ơi

Dạy học uốn nắn sự trung thực

Khao khát, trách nhiệm và kỷ luật thôi chưa đủ, nếu thiếu đi sự trung thực. Chẳng phải mỗi chúng ta đều mong muốn chơi và giao tiếp với những người “trung thực”? Có ai muốn chơi với những người “toàn là giả dối” không?

Làm nghề dạy học, thầy/cô mong sao giúp học sinh biết phân biệt đâu là lẽ phải, biết tôn trọng sự thật, biết suy nghĩ và hành động ngay thẳng, thật thà. Tất cả những việc trên nhằm xây dựng mối quan hệ người – người bền vững và tốt đẹp. Có ai yêu sự giả dối và lừa lọc? Chắc không nhỉ?

Mỗi cá nhân trung thực, chẳng phải xã hội này sẽ tốt đẹp hơn sao?

>>> Đọc thêm: Học phát âm tiếng Anh chuẩn xác

Nghề dạy học rèn luyện sự can đảm

Trong quá trình “đâm chồi” và “phát triển”, những hạt giống mầm kia sẽ gặp muôn vàn khó khăn thách thức. Người làm giáo dục mong rằng “hạt giống mầm kia” đừng thui chột, hãy vươn lên và vượt qua sóng gió, đừng chùn bước và nhún nhường trước khó khăn. Hãy trau dồi và rèn luyện bản lĩnh sống, để quyết theo những “giá trị” hằng mong.

Dạy học rèn luyện sự can đảm (ảnh: internet)

Sự can đảm có nhiều loại hình để thể hiện: dám đấu tranh bảo vệ cái đúng; phê phán cái sai; cũng có thể mỗi mình một lẽ đưa ra chính kiến (nhưng trên quan điểm xây dựng cái chung); cũng có thể là một dũng cảm đột phá;…. Thử hỏi xã hội nào không cần người can đảm? Chắc không, nhỉ?

>>> Xem thêm: Hãy thôi lãng phí, sinh viên ơi

Gieo mầm sự nhân ái và khoan dung

Giáo dục với Huân luôn nhân văn và cao đẹp, có thể đôi khi bị “cuộc sống” làm cho méo mó. Thôi, mặc kệ người đời.

Giáo dục ngoài những thứ kể trên, còn gieo mầm tình thương yêu, sự quan tâm, chăm sóc và chia sẻ giúp đỡ người. Đôi khi vấp ngã, ta nhận được sự giúp đỡ chia sẻ, và trước hết hãy chia sẻ và giúp đỡ người khác, đã.

Dạy học gieo mầm nhân ái và bao dung (ảnh: internet)

Và cuộc sống luôn nhiều bất trắc, muốn làm điều tốt đẹp đôi khi ta lại mắc sai lầm, và hơn hết ta cần sự tha thứ khoan dung, và tương tự vậy ta hãy mở lòng khoan dung cho người khác. Giáo dục là giúp cho trong mỗi con người: cái tốt lấn át cái xấu, giúp người với người hướng tới những mối quan hệ gắn bó, tốt đẹp hơn.

>>> Xem thêm: Tình yêu sinh viên – được gì, mất gì

Lời kết

Làm nghề dạy học tuy chưa lâu (từ 2011), nhưng Huân cảm nhận được rất nhiều giá trị và ý nghĩa mà nghề mang lại, những nốt thăng, những nốt trầm, những điều vui, và những nỗi tủi của nghề. Chỉ mong sao những người trong nghề luôn mạnh khỏe và tâm huyết hơn nữa, và đặc biệt mong muốn đời sống vật chất và tinh thần của mỗi thầy cô ngày một tốt hơn. Để sao cho những giá trị giáo dục được trả về đúng nghĩa và ngày một lan tỏa, để mỗi thầy cô giáo tận tâm hơn với nghề, để ngày ngày gieo những hạt mầm tốt, để mai sau những cây đại thụ được đua nở và tỏa bóng cho đời.

Thế thôi, đâu cần phải “cao quý nhất”.

Trên đây là cảm nhận và chia sẻ cá nhân Huân về nghề dạy học, quý đồng nghiệp và các em học sinh, sinh viên có cảm nhận gì xin mời cùng chia sẻ.

Hà Nội, 11/11/2019 – hướng tới ngày hiến chương các nhà giáo Việt Nam. 20/11/2019. Xin tri ân và gửi lời biết ơn tới các Thầy / Cô !

Trần Đức Huân.

Facebook Comments

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *